Świecąca ściana z prawdziwego kamienia - Fornir kamienny podświetlany i energooszczędne oświetlenie LED

Kamień, przez który przenika światło, przez wieki był domeną onyksu i alabastru, materiałów rzadkich, ciężkich i bardzo drogich. Cienka warstwa naturalnej skały zmieniła tę sytuację. Dziś świecącą ścianę z kamienia można zaprojektować w domu, a dzięki technologii LED jej codzienne użytkowanie nie musi oznaczać wysokich rachunków za prąd.

Szukając efektownego, a jednocześnie oszczędnego rozwiązania, fornir kamienny podświetlany od Marblex łączy naturalną skałę w wersji transparentnej z oświetleniem umieszczonym za jej powierzchnią. Światło przenika przez kamień i wydobywa jego strukturę, przebarwienia i nieregularności. Aby fornir kamienny podświetlany Marblex wyglądał dobrze, a jednocześnie zużywał niewiele energii, trzeba odpowiednio dobrać źródło światła, jego rozmieszczenie i sterowanie.

Jak działa transparentny fornir

Producent wyjaśnia wprost, że fornir do podświetlenia nie świeci sam w sobie. Efekt uzyskuje się poprzez oświetlenie umieszczone za materiałem, które przenika przez jego strukturę. Każdy arkusz ma indywidualny układ wzorów, a po podświetleniu detale, które przy zwykłym świetle są mało widoczne, stają się wyraźne. W ofercie Marblex są cztery modele transparentne w formacie 280 × 122 cm: Tree Stone, Daft Stone, Pandora Stone i Spring Stone.

Arkusz ma grubość 3 mm i waży 9,22 kg, a producent oznacza te modele do zastosowania we wnętrzach oraz na elewacjach. Bez podświetlenia materiał wygląda jak zwykły fornir kamienny o matowej, naturalnej fakturze, więc ściana jest dekoracyjna także wtedy, gdy światło jest wyłączone.

Dlaczego LED, a nie inne źródła

Do podświetlania kamienia w praktyce stosuje się wyłącznie technologię LED. Pierwszy powód to ciepło. Philips Hue w materiałach o taśmach LED podkreśla, że emitują one minimalną ilość ciepła, dzięki czemu można je bezpiecznie dotykać. Przy materiale przyklejonym kilka centymetrów od źródła światła ma to kluczowe znaczenie. Drugi powód to wymiary: taśma lub panel LED mieszczą się w płytkiej wnęce za okładziną. Trzeci to energia, bo LED zamienia na światło znacznie większą część prądu niż starsze technologie.

Taśma, COB czy panel

Wybór typu źródła światła decyduje o równomierności efektu. Klasyczna taśma LED z oddzielnymi diodami umieszczona blisko kamienia może tworzyć widoczne jasne punkty. Producent oświetlenia Signlite w opisie projektu podświetlenia kamienia wskazuje, że zwykła taśma za kamieniem daje widoczne punkty świetlne i nierównomierną dyfuzję, dlatego przy dużych powierzchniach stosuje się cienkie arkusze LED.

• taśmy COB świecą ciągłą linią bez widocznych punktów, co według producenta Kanlux daje równomierne światło niezależnie od głębokości profilu,
• arkusze i panele LED rozkładają światło na całej powierzchni, co sprawdza się przy dużych płaszczyznach,
• taśmy zasilane napięciem 24 V pozwalają zasilić dłuższe odcinki z jednego zasilacza,
• wersje o szczelności IP65 nadają się do łazienek i stref narażonych na wilgoć.

Przy planowaniu warto pamiętać o zaleceniach producenta: źródło światła powinno być równomiernie rozmieszczone za materiałem, a całość zaplanowana już na etapie projektu, bo sposób montażu bezpośrednio wpływa na efekt.

Ile prądu zużywa świecąca ściana

Policzmy na konkretnym przykładzie. Taśma LED COB 24 V z katalogu Kanlux ma moc 10 W na metr i strumień świetlny około 920-1000 lumenów na metr. Jeśli za fragmentem ściany o szerokości 1,2 metra rozmieścimy pięć pionowych pasów taśmy o długości 2,6 metra, otrzymamy 13 metrów taśmy i moc 130 W. Przy czterech godzinach świecenia dziennie daje to około 0,52 kWh na dobę, czyli około 190 kWh rocznie.

To wartość dla pełnej jasności. W praktyce podświetlenie dekoracyjne rzadko pracuje na sto procent. Ściemniacz ustawiony na połowę mocy zmniejsza zużycie mniej więcej o połowę, a efekt w wieczornym wnętrzu często jest nawet przyjemniejszy niż przy maksymalnej jasności.

Sterowanie, które oszczędza

Największe oszczędności daje inteligentne sterowanie. Wyłącznik czasowy lub scena w systemie automatyki domowej sprawi, że ściana będzie świecić tylko wieczorem, gdy rzeczywiście ktoś jest w pomieszczeniu. Czujnik ruchu sprawdza się w korytarzach i holach. Ściemniacz pozwala dopasować jasność do pory dnia i nastroju. Taśmy RGBW, jak wskazuje producent systemów Loxone, umożliwiają precyzyjną regulację kolorów, choć przy kamieniu najlepiej sprawdza się zwykle ciepła biel, która podkreśla naturalne barwy skały.

Montaż: kamień, nośnik i wnęka

Fornir do podświetlenia wymaga innego podejścia niż klasyczna okładzina. Światło musi przejść przez kamień, dlatego w praktyce arkusz montuje się na nośniku przepuszczającym światło, na przykład mlecznej płycie akrylowej, a źródło światła umieszcza w płytkiej wnęce za nim. Kanlux podaje dla swojej taśmy COB minimalną odległość od oświetlanego obiektu 0,1 metra, co daje orientację co do potrzebnej głębokości. W sklepie Marblex dostępna jest też osobna kategoria modułów świetlnych, o które warto zapytać doradcę przy planowaniu realizacji.

Sam fornir klei się dedykowanym klejem polimerowym, rozprowadzonym pacą z zębami 4 mm, a docina szlifierką kątową z tarczą diamentową. W łazienkach, kuchniach i na zewnątrz producent zaleca impregnację, dobierając preparat, który nie ograniczy przepuszczalności światła.

Gdzie w domu ma to sens

Podświetlany kamień najlepiej działa tam, gdzie wieczorem spędzamy najwięcej czasu i gdzie potrzebujemy miękkiego, nastrojowego światła, a nie jasnego światła roboczego. To ściana w salonie, strefa przy wannie w łazience, wnęka w sypialni czy hol wejściowy. Producent wymienia również recepcje, bary, lady i panele ścienne w przestrzeniach komercyjnych. Podświetlenie może pełnić funkcję oświetlenia nastrojowego, które zastępuje kilka lamp, co dodatkowo ogranicza liczbę źródeł światła w pomieszczeniu.

Ekologiczny wymiar materiału

Oszczędność energii to nie jedyny argument środowiskowy. Fornir to cienka warstwa naturalnej skały, więc z tej samej ilości surowca można wykonać znacznie większą powierzchnię okładziny niż przy płytach litych. Niewielka masa, około 2,7 kg na metr kwadratowy, oznacza mniejsze zużycie paliwa w transporcie i brak potrzeby wzmacniania konstrukcji. Montaż na klej nie wymaga skuwania starych okładzin i wywożenia gruzu. Trwałość i stabilność koloru sprawiają z kolei, że ściana nie będzie wymagała wymiany po kilku latach.

Koszt materiału

Transparentny fornir w formacie 280 × 122 cm kosztuje w sklepie Marblex od około 250 zł za m² w modelu Tree Stone do około 289 zł za m² w modelu Pandora Stone, czyli od około 855 do 988 zł za arkusz o powierzchni 3,416 m². Do tego dochodzi system podświetlenia, którego koszt zależy od powierzchni, rodzaju źródła światła i sterowania.

O producencie

Marblex to polska marka z Sępólna Krajeńskiego, działająca w ramach spółki KAMAR, która specjalizuje się w produkcji nowoczesnych paneli dekoracyjnych i elewacyjnych. Oferuje fornir kamienny w wersji klasycznej i transparentnej do podświetlenia, kamień w rolce, płyty węglowe SPC i WPC oraz lamele elewacyjne. Firma wywodzi się z branży meblowej, a przy projektach z podświetleniem zapewnia doradztwo w doborze materiału i sposobu jego zastosowania. Współpracuje z klientami indywidualnymi, architektami i projektantami wnętrz.